احكام خانواده
ازدواج
229. اگر بخواهيم عقد موقت را به عقد دائم تبديل كنيم، چگونه عمل كنيم؟
بايد مدّت عقد موقت تمام شود و يا بقيّه مدت را شوهر ببخشد و سپس عقد دائم خوانده شود و در غير اين صورت، عقد دائم باطل است.
230. هر گاه پس از اجراي طلاق، مرد يا زن، يقين كنند كه دو شاهد طلاق يا يكي از آنها عادل نبودهاند، تكليف چيست؟
اگر يقين كنند كه شهود طلاق در هنگام طلاق عادل نبودهاند، طلاق باطل است و زوجيت باقي است و براي جدايي، نياز به طلاق مجدّد با رعايت شرايط كامل دارند.
231. آيا خواندن صيغه عقد ازدواج، در حالي كه زن در عادت ماهانه باشد، صحيح است؟
اشكال ندارد؛ و پاك بودن زن در وقت خواندن عقد، شرط صحت عقد نيست.
232. آيا عقد ازدواج نياز به شاهد دارد؟
در ازدواج دائم يا موقت، نياز به حضور شاهد نيست.
233. آيا پدر خانواده در صورت تخلّف از پرداخت نفقه همسر و فرزندان، ضامن است؟
شوهر در صورت تخلّف از پرداخت نفقه همسر، ضامن است و
بايد جبران نمايد، اما اگر پدر نفقه فرزند را نداد، گناه كرده ولي ضمان شرعي ندارد.
234. ازدواج با كفار، در چه صورتي جايز است؟
ازدواج زن مسلمان با مرد كافر ـ اهل كتاب و غير اهل كتاب ـ و ازدواج مرد مسلمان با زن كافر غير اهل كتاب، حرام و باطل است؛ بلي، مرد مسلمان ميتواند با كافر اهل كتاب ـ يهودي، مسيحي و زرتشتي ـ ازدواج موقت نمايد، بلكه ازدواج دائم نيز جايز است اگر چه خلاف احتياط است.
235. آيا خانمها ميتوانند بدون اجازه شوهر در آمد خود را خرج كنند؟
در آمد مشروع زن مربوط به خود اوست و در خرج كردن آن، نياز به اذن شوهر ندارد؛ البته بهتر است خانمها نسبت به مخارج خود با شوهر هماهنگي داشته باشند تا موجب كدورت در زندگي نشود.
236. فرمودهاند كه اگر مردي با زني ازدواج كند، ربيبه (دختر آن زن از شوهر قبلي) به او محرم ميشود، آيا اين دختر بر پدر اين مرد هم محرم است يا خير؟
ربيبه بر پدر و فرزندان آن مرد محرم نيست.
237. آيا ميتوان با دو خواهر ازدواج موقت كرد؟
جمع بين دو خواهر در ازدواج دائم يا موقت جايز نيست.
فسخ عقد
238. فسخ عقد نكاح، در چه مواردي جايز است؟
اگر يكي از عيوبيكه موجب فسخ ميشود و در توضيحالمسائل ذكر شده است، در زن يا مرد موجود باشد، طرف مقابل حق فسخ دارد و نيز اگر عقد را مشروط يا مبني بر وجود وصفي در عروس يا داماد جاري ساخته باشند و خلاف آن ثابت شود، براي طرف مقابل حق فسخ وجود دارد.
239. چه تفاوتي بين طلاق و فسخ است؟
الف ـ در طلاق، اختيار طلاق با مرد است؛ اما فسخ عقد از طرف زوجه هم ممكن است.
ب ـ پس از طلاق، در صورتي كه نزديكي صورت نگرفته باشد، نصف مهريه بر عهده مرد است؛ اما در مورد فسخ بدون نزديكي، چيزي بر عهده شوهر نيست، مگر در مورد عنن، كه نصف مهر المسمي را مرد بايد بپردازد.
ج ـ طلاق، نياز به خواندن صيغه مخصوص و شرايط خاص، از قبيل حضور دو شاهد عادل و... دارد؛ به خلاف فسخ كه اين شرايط در آن معتبر نيست و با هر عبارتي كه اين معني را برساند، محقق ميشود.
د ـ در طلاق، اگر رجعي باشد حق رجوع وجود دارد؛ اما در فسخ، حق رجوع نيست.
240. حق فسخ تا چه زماني ادامه دارد؟
حق فسخ، فوري است؛ به اين معني كه با اطلاع زوج يا زوجه از وجود عيب در طرف مقابل و اطلاع از حق فسخ، در صورتي كه صاحب حق مايل به فسخ باشد، بايد بلافاصله عقد را فسخ نمايد و در صورت تعلّل يا رضايت به وضع موجود، حق فسخ او از بين ميرود.
شير دادن و محرميّت
241. اگر دختر، شير خانمي غير از مادر خود را بخورد، به كدام يك از فرزندان آن زن محرم ميشود؟
اگر شير خوردن به مقدار رضاع كامل و با شرايط آن بوده، اين دختر به تمام فرزندان آن زن محرم ميشود.
242. در مسئله قبل، آيا فرزند مادر رضاعي به برادر و خواهر اين دختر محرم ميشود؟
خير، فرزندان مادر رضاعي فقط به اين دختر محرمند و نسبت به خواهر و برادر او نامحرم هستند.
243. پس از خوانده شدن صيغه عقد، چه كساني به طرفين محرم ميشوند؟
شوهر، پدر شوهر، پدربزرگهاي مادري و پدري شوهر و فرزندان شوهر از همسر ديگر، به زن محرم ميگردند؛ ولي برادر شوهر، عمو و دايي شوهر، برادرزاده و خواهرزاده شوهر و... نامحرمند.
زوجه، مادر زن، مادربزرگهاي پدري و مادري زن، دختران زن از شوهر ديگر ]پس از نزديكي [به مرد محرم ميگردند؛ ولي خواهر زن، خواهرزاده و برادرزاده او، خاله و عمه زن و... به مرد نامحرمند.
موارد ديگري از محرميت كه كمتر مورد ابتلاست، ذكر نگرديد.
244. كسيكه همسر خود را طلاق داده است آيا ميتواند در ايام عده او را به عقد موقت خود درآورد؟
در طلاق باين اشكال ندارد، اما در طلاق رجعي عقد صحيح نيست، ودر صورت لمس يا نزديكي رجوع محسوب ميشود.
متفرقه خانواده
245. آيا فرزند خوانده، مَحرم است؟
فرزند خوانده، محرم نيست؛ مگر آنكه ازطريق رضاع (شيرخوارگي) و يا عقد ازدواج، طبق شرايط خاصي، محرم شود.
246. شخصي براي تربيت فرزند، با كمربند يا چيزهاي ديگر، به طوري او را تنبيه ميكند كه جاي آن كبود يا سياه ميشود؛ آيا اين كار شرعاً جايز است؟
تأديب فرزند بر پدر لازم است؛ و اگر راهي براي آن جز كتك زدن نداشته باشد، اشكال ندارد، اما دستور شرع آن است كه تنبيه نبايد موجب ديه شود؛ پس اگر طوري بزند كه بدن فرزند سرخ يا سياه شود يا خون بيايد، حرام است، و گناه كرده و موجب ديه ميشود. يادآوري ميشود كه تنبيه زياد، خصوصاً به نحو مذكور، نتيجه معكوس دارد.
247. فرزندي كه در عقد موقت به وجود ميآيد، مربوط به چه كسي است؟
همانند فرزندي كه در عقد دائم متولد ميشود، به پدر و مادر شرعي تعلق دارد و از يكديگر ارث هم ميبرند، و نفقه و مخارج او بر عهده پدر است.
248. آيا زن در مال شوهر كه پس از ازدواج به دست آورده، شريك ميباشد؟
زن و شوهر، هر يك مالك درآمد خود هستند، و هيچكدام در مال ديگري شريك نميباشند.
249. آيا اطاعت از پدر و مادر شوهر، بر عروس واجب است؟
اطاعت از آنها براي عروس واجب نيست؛ ولي مناسب است بگونهاي رفتار شود كه موجبات بي احترامي به آنها و اختلاف فراهم نگردد.
250. آيا زن و شوهر ميتوانند براي تحريك جنسي، با هم فيلم مستهجن ببينند؟
مشاهده اين گونه فيلمها براي همه حرام است.
251. در صورتي كه شخص با دست يا بدن همسر ملاعبه كند و بدون دخول، مني از او خارج شود، آيا استمناء محسوب ميشود؟
خارج شدن مني بصورت مذكور درسؤال، حرام نيست.
محرم و نامحرم
252. آيا پوشيدن جوراب براي خانمها لازم است؟
بلي، خانمها در برابر نامحرم بايد روي پاي خود را بپوشانند و در اين جهت فرقي بين حال نماز و غير نماز نيست.
253. ظاهر شدن خانمها با مانتوهاي تنگ، در بيرون منزل چه حكمي دارد؟
رفت وآمد خانمها درمقابل نامحرم با لباسيكه برجستگيهاي بدن آنها را مشخص كند يا معرضيت براي فساد داشته باشد، جايز نيست.
254. آيا پزشك معالج به مريض مَحرم است؟
پزشك، به مريض محرم نيست، ولي در مواقعي كه معالجه متوقف بر نگاه يا لمس مريض است، به مقدار ضرورت ميتواند نگاه يا لمس كند و در صورتي كه لمس با دستكش يا از روي حايل ديگريكافي باشد، لمس مستقيم جايز نيست.
255. آيا نگاه كردن نامحرم به روي پا تا مچ كه در نماز، الزامي براي پوشاندن آن نيست، حرام است؟
بلي، نگاه مرد به روي پاي نامحرم، حرام است و در حال نماز هم اگر خانمي بداند كه در معرض ديد نامحرم است، بايد روي پا تا مچ را بپوشاند.
256. با توجّه به اينكه كلاسهاي دانشجويان دختر و پسر با هم برگزار ميشود، طبعاً ناخودآگاه چشم آدم به دختران نامحرم ميافتد، حكم آن چيست؟
نگاه غير عمدي و بدون قصد لذت اشكال ندارد.
257. آيا نگاه كردن به عكسهاي زنان و مردان غير مسلمان كه در كتابهاي درسي به صورت نيمه عريان وجود دارد، جايز است؟
اگر با قصد لذت نباشد و مفسدهاي هم به دنبال نداشته باشد، اشكال ندارد.
258. آيا نگاه كردن به دست و صورت و موهاي زنان كفار جايز است؟
در صورتي كه قصد لذت و خوف از وقوع در حرام نباشد، نگاه به دست و صورت و جاهايي از بدنشان كه عادت در نپوشاندن آن دارند، اشكال ندارد.
259. نگاه به نامزدم كه بعداً قصد ازدواج با او را دارم، چه صورت دارد؟
تا صيغه عقد دائم يا موقّت خوانده نشده، نامزد با نامحرمان ديگر تفاوتي ندارد، و نگاه به او با قصد لذت و شهوت، جايز نيست.
صله رحم
260. اگر پدر و مادر، با بستگان خود قطع رابطه كنند، تكليف فرزندان چيست؟
فرزندان به وظيفه خود عمل نمايند؛ مگر آن كه رفتن آنها موجب آزار والدين باشد كه در اين صورت، ميتوانند با نامه يا تماس تلفني، صله رحم نمايند.
احكام ارث
261. آيا چيزهايي را كه فرزندان در زمان حيات پدر يا مادر براي ايشان ميخرند، ميتوانند پس از مرگشان براي خود بردارند؟
اگر اشياي مذكور را به پدر يا مادر بخشيده و در اختيار آنها قرار دادهاند، ملك ايشان است و پس از فوت، حكم ساير اموال را دارد.
262.كسي از دنيا رفته و چون ورثهاي نداشته، همسايگان اموال او را در مجالس فاتحه و خيرات صرف نمودهاند، آيا عمل آنان صحيح بوده است؟
وارث شخص بيوارث، امام عليه السلام و در زمان غيبت، مجتهد جامعالشرايط است. بنابراين، اگر بدون اجازه از مجتهد خرج شده باشد، خرج كننده، ضامن است و بايد از مجتهد كسب رضايت كند.
263. پدرم در جواني فوت شده است؛ آيا ما از اموال پدربزرگ همراه با عموها ارث ميبريم؟
اگر پدر شما قبل از پدربزرگ فوت شده است، سهمي از ارث پدربزرگ به شما نميرسد.
264. آيا وصي ميتواند به جهت گرفتاري و مشكلات، امر وصايت را به ديگري واگذار نمايد؟
وصي ميتواند به شخص ديگري براي انجام امور وصيت، وكالت بدهد؛ اما انتقال مسئوليت وصايت به ديگري صحيح نيست.
ارث ديه مقتول
265. با توجه به اينكه زوجه حق قصاص نسبت به خون همسر ندارد، آيا از ديه او، ارث ميبرد؟
بلي، زوجه از ديه، مانند ساير اموال شوهر، ارث ميبرد.
266. پولي كه بابت ديه قتل از طرف قاتل يا شركت بيمه به خانواده مقتول داده ميشود، در چه راهي بايد صرف شود؟
ديه مانند بقيه اموال باقيمانده از ميت، به ورثه او ميرسد بلي هر يك از ورثه اگر مايل باشند، ميتوانند نسبت به سهم خود، آن را صرف كار خيري براي ميت كنند.
267. آيا قاتل، از مقتولي كه با او خويشاوند است، ارث ميبرد؟
در قتل عمد، قاتل مطلقاً ارث نميبرد و در شبه عمد و قتل خطا، قاتل از ديه ارث نميبرد.
268. ديه در قتل عمد، شبهعمد، وخطائي، به چهكساني ميرسد؟
ديه قتل خطا و شبه عمد، به همه ورثه ميرسد، و در قتل عمد نيز اگر مصالحه بر ديه شود، همه ورثه حتي زوجين (با آنكه حق قصاص ندارند) ارث ميبرند. قابل ذكر است كه ديه در حكم مال مقتول است، و بايد بدهيها و وصاياي نافذه ميت از آن اخراج شود.
حدود
269. بعضي از متهمين پس از صدور حكم حد يا تعزير، پشيمان شده، از گناه خود توبه ميكنند؛ آيا اين توبه، موجب سقوط حد ميشود؟
توبه و ندامت مذكور، در سقوط حد، تأثير ندارد؛ مگر آن كه جرم با اقرار ثابت شده باشد كه در اين صورت، قاضي ميتواند عفو كند؛ اما توبه قبل از حضور در نزد قاضي، در حق الله، باعث سقوط حد است.
270. كسي كه مرتكب زناي محصنه شده، آيا ميتواند خودكشي كند؟
خودكشي، در هر حال، حرام است و راه توبه، همواره باز است.
موضوع:فقه
دانلودها
فروشگاه الکترونیک کتاب
